प्रा. डॉ. रविंद्र कठारे (सर)
काही व्यक्ती पदावर असताना मोठ्या वाटतात; परंतु काही व्यक्ती पद सोडल्यानंतरही अधिक उंच भासतात. कारण त्यांची उंची पदामुळे नसते, तर त्यांच्या विचारांमुळे, मूल्यांमुळे आणि त्यांनी घडवलेल्या माणसांमुळे असते. प्रा. डॉ. रविंद्र कठारे हे असेच एक व्यक्तिमत्त्व आहेत.ते येथील कर्मवीर मामासाहेब जगदाळे महाविद्यालयातुन ३० जुन रोजी सेवानिवृत्त होत आहेत.
ज्ञानदान हे केवळ कर्तव्य नसून समाज घडविण्याचे प्रभावी माध्यम आहे, या विचारावर त्यांनी आयुष्यभर निष्ठा ठेवली. प्राध्यापक म्हणून त्यांनी विद्यार्थ्यांना केवळ विषयाचे ज्ञान दिले नाही, तर जीवनातील मूल्यांची शिकवण दिली. त्यांच्या अध्यापनातून विद्यार्थ्यांना ज्ञान मिळाले, तर त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वातून प्रामाणिकपणा, शिस्त, संयम आणि माणुसकीचे धडे मिळाले.
आजच्या काळात तत्त्वांवर ठाम राहणे हेच मोठे आव्हान बनले आहे. अनेकदा परिस्थिती माणसाला बदलण्याचा प्रयत्न करते, पण प्रा. डॉ. रविंद्र कठारे यांनी आपल्या आयुष्यात कधीही तत्त्वांशी तडजोड केली नाही. सत्य, प्रामाणिकपणा आणि कर्तव्यनिष्ठा हीच त्यांची खरी ओळख राहिली. बदलत्या काळातही त्यांनी मूल्यांचा मार्ग सोडला नाही. म्हणूनच त्यांच्याबद्दलचा आदर हा केवळ त्यांच्या पदामुळे नाही, तर त्यांनी जपलेल्या तत्त्वांमुळे आहे.
त्यांच्या सेवाकाळाचा विचार केला तर तो केवळ नोकरीचा प्रवास नव्हता; तो असंख्य विद्यार्थ्यांच्या आयुष्याला दिशा देणारा प्रवास होता. अनेक विद्यार्थ्यांच्या यशामागे त्यांचे मार्गदर्शन, त्यांचा विश्वास आणि त्यांचे प्रेरणादायी शब्द उभे आहेत. एखाद्या विद्यार्थ्याला योग्य वेळी दिलेला आधार, संकटात दिलेला धीर आणि यशासाठी दिलेली प्रेरणा हीच त्यांच्या आयुष्याची खरी संपत्ती आहे.
प्राध्यापक निवृत्त होतात, पण त्यांचे विचार निवृत्त होत नाहीत. वर्ग संपतात, पण त्यांनी दिलेले संस्कार संपत नाहीत. सेवाकाळ पूर्ण होतो, पण त्यांनी घडवलेली माणसे त्यांच्या कार्याचा वारसा पुढे नेत राहतात. म्हणूनच आजचा हा सोहळा केवळ सेवानिवृत्तीचा नाही, तर एका आदर्श जीवनप्रवासाला दिलेली मानवंदना आहे.
प्रा. डॉ. रविंद्र कठारे यांचे व्यक्तिमत्त्व म्हणजे साधेपणा, शालीनता, अभ्यासू वृत्ती आणि तत्त्वनिष्ठ जीवन यांचा सुंदर संगम होय. त्यांनी कधी प्रसिद्धीची अपेक्षा केली नाही, कधी पदाचा गर्व बाळगला नाही आणि कधी आपल्या मूल्यांचा त्याग केला नाही. त्यांनी माणसे जोडली, विश्वास जिंकला आणि आपल्या कार्यातून समाजात वेगळी ओळख निर्माण केली.
आज ते सेवेतून निवृत्त होत असले तरी त्यांनी विद्यार्थ्यांच्या मनात निर्माण केलेले स्थान, सहकाऱ्यांच्या हृदयात कमावलेला सन्मान आणि समाजात निर्माण केलेली विश्वासार्हता कधीही निवृत्त होणार नाही. त्यांनी पेटवलेला ज्ञानाचा दिवा पुढील अनेक पिढ्यांच्या वाटा उजळत राहील.
आज या भावूक क्षणी मनापासून एवढेच म्हणावेसे वाटते—
“काळाच्या प्रवाहात अनेक नावे येतात आणि जातात; पण काही व्यक्तिमत्त्वे इतिहास घडवत नाहीत, ती संस्कार घडवतात. प्रा. डॉ. रविंद्र कठारे यांनी आयुष्यभर ज्ञान दिले, मूल्ये दिली आणि तत्त्वांशी प्रामाणिक राहून जगण्याचा आदर्श घालून दिला. म्हणूनच त्यांची सेवानिवृत्ती हा शेवट नसून एका प्रेरणादायी वारशाची नवी सुरुवात आहे.”
सर, आपण सेवेतून निवृत्त होत आहात; परंतु आपण आमच्या स्मरणातून, आमच्या आदरातून आणि आमच्या मनातून कधीच निवृत्त होणार नाही.
आपल्याला कृतज्ञ अभिवादन, मनःपूर्वक धन्यवाद आणि पुढील आयुष्यास उत्तम आरोग्य, सुख, समाधान व दीर्घायुष्याच्या हार्दिक शुभेच्छा!
…………………
श्री नेताजी नलवडे वाशी 🙏